غار رویاهای فراموش شده

در ایام تعطیلات نوروز فرصتی شد تا گزارش هایی از غار قوری قلعه بصورت فیلم ، عکس و مکتوب

ببینم . در گزارش ها آمده بود :

- قوری قلعه بزرگترین غار آبی آسیا محسوب می شود .

- قوری قلعه در ایام تعطیلات نوروز یکصد هزار بازدید کننده دارد .

- قوری قلعه دارای 3140 متر عمق است .

- قوری قلعه در ارتفاع 1650 متری از سطح دریا در دامنه کوه شاهو قرار ذارد .

- قوری قلعه در درون خود آثار و اشیایی از دوران ساسانی جای داده است .

از طرفی فیلم مستند " CAVE OF FORGOTTEN DREAMS " اثر ورنر هرزوگ را نگاه کردم . این

مستند ساز بازدید تعدادی از دانشمندان علم دیرینه شناسی از این غار را به تصویر کشیده است .

در این فیلم می توان به خوبی چگونگی بهسازی ورودی غار ، استفاده صحیح از پله و کفسازی

فلزی ، بکارگیری تجهیزات وابزار مناسب و نقش غارنوردان حرفه ای در شناسایی بهتر غارها را

مشاهده کرد . 

 

                                         غار قوری قلعه - کرمانشاه - پاوه  روانسر

در مقایسه این دو غار با هم تفاوت در چگونگی حفاظت و مدیریت و بهره برداری از غارها را

می توان مشاهده کرد .

در قوری قلعه کف غار توسط سنگ لاشه و ملات ماسه سیمان سنگ فرش شده است و یا

بعبارتی کف غارتغییر جنس داده است و این تغییر در غارهایی که محل زندگی جانورانی مثل

خفاش می باشد نابودی اکوسیستم جانوری غار را بدنبال دارد .

در قوری قلعه از پروژکتورهای نور گرم استفاده شده و جدیدا نسبت به تعویض آنها اقدام شده است

و اثر نور این نوع پروژکتورها بر زندگی موجودات زنده زیرزمینی بشدت مخرب است .

اصرار داشته و دارم و خواهم داشت از فرصت قانونی تشکیل "کار گروه غارشناسی استانها "

استفاده کنیم .

بیاییم با استفاده از تواناییهای بالای کارشناسان و اساتید دانشگاه های کشور و با بهره گیری

از ظرفیت های قانونی در شناسایی ، حفاظت و مدیریت غارهای کشور کوشش کنیم . 

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 15 فروردین 1391    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

بیا تا ره توشه برداریم

  در ایلام آمدن بهار را شقایق ها و شکوفه های بادام کوهی اعلام می کنند

  بدنبال اعلام بهار ، زندگی در نوروزی نو آغاز می شود و ما قدم در راه بی ... می گذاریم

                    نوروز این میراث گرانبهای ایرانیان پیروز    

    

                                  نوروز شما هم پیروز               

                   

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 23 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

غار بازی

مطلبی در خصوص نقشه برداری غار کتله خور زنجان توسط جمعی از بهترین های غارنوردی

کشور از تهران ، مشهد ، زنجان و کردستان را می خواندم . گزارشی بود از تلاش این عزیزان

در برداشت مسیر غار که با بهره گیری از تجربیات قبلی و استفاده از ابزار و تجهیزات مورد نیاز

 سعی در انجام این عملیات نقشه برداری داشتند .

دو نظر از نظرات بازدید کنندگان از وبلاگ قابل توجه بود (ضمن احترام برای همه نظرات)

اولی در خصوص موجود زنده ای بنام "کتل" که در سقف غار زندگی میکند و شاید وجه تسمیه

 نام غار از این حیوان گرفته شده باشد و حضور این حیوان می تواند کمکی باشد به کسانی که

موضوع جانور شناسی غار های ایران را پیگیری می کنند .

دومین نظر توسط عزیز غارنوردی مطرح شده بود که خود ایشان هم از موضوعی که مطرح کرده

بود در  تعجب بود .  " سفر به تهران برای غار بازی "

وقتی نام ایشان را جستجو کردم من هم تعجب کردم که چگونه ایشان این وازه جدید "غار بازی" 

را به واژگان غارنوردی اضافه کرده اندو غارشناسی و غارنوردی را در ردیف آب بازی ، برف بازی و

ماشین بازی دیده اند.

بیاییم به غارهای کشور بعنوان یک سرمایه ملی نگاه کنیم .

بیاییم پیمایش هایمان را با مطالعات زمین شناسی ، آب شناسی ،زیست شناسی

وانسان شناسی همراه کنیم .

بیاییم تشکیل کارگروه غارشناسی استان ها را جهت حفاظت و مدیریت غار ها  در دستور

 کار قرار دهیم .

 بیاییم غار های ایران زمین را دریابیم نه ببازیم .

 

                                    دهانه غار دول گلاب - بدره - ایلام

 

نوشته شده در تاریخ شنبه 20 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

ثبت جهانی غارها در یونسکو

  در خبرها آمده بود "کارشناسان انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران " در حال نقشه برداری

  غار کتله خور زنجان هستند و تلاش دارند تا با تهیه نقشه غار از آسیب هایی که ممکن است

  توسط گردشگران به غار وارد شود جلو گیری کنندو احتمال داده بودند که این غار در یونسکو

  ثبت جهانی شود .

  از خودم چند سئوال پرسیدم :

  1- ثبت جهانی یک غار یعنی چه ؟

  2- وقتی یک غار بعنوان یک اثر طبیعی ثبت ملی یاجهانی میشود چه اتفاقی برای غار می افتد؟

  3- قبل از ثبت مسئولیت غار با چه ارگانی می باشد ؟

  4- بعد از ثبت مسئولیت غار با چه ارگانی می باشد ؟

  5- آیا همه غار ها را می توان در یونسکو ثبت کرد ؟

  6- چرا یک غار باید ثبت جهانی شود ؟

  7- چه کسانی بدنبال ثبت یک غار هستند ؟

  8- تا حالا چند غار بعنوان اثر طبیعی جهانی در یونسکو ثبت شده است ؟

  و ...

  اینکه پاسخ سئوال ها را از چه مرجعی بپرسم برایم سئوالی جدید بود

  اما فکر می کنم باید  ابتدا " کار گروه غار شناسی " استانی و کشوری را برابر دستور العمل

  صادره  تشکیل دهیم تا  از مرجعی مشخص و قانونی جواب سئوال های خود را بگیریم .

 

 

                        پنجه شیر - غار کتله خور - زنجان

نوشته شده در تاریخ شنبه 13 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

عمق یا ژرفای غار

در خبرها آمده که موجودات زنده ای در عمق 2000 متری زمین در یک غار در کوههای قفقاز

کشور گرجستان مشاهده شده است . این خبر می تواند با نگاه های متفاوتی مورد بررسی 

قرار گیرد عده ای عمق 2000 متری و جنس زمین غار را مورد توجه دارند وبرخی نوع و شکل زندگی

این حیوانات را مطالعه خواهند کرد و بعضی ها هم بحث تغذیه ، تنفس ،قدرت بینایی و شنوا یی

 موجودات کشف شده را پیگیری خواهند کردو تعدادی دیگر بدنبال اصل و نسب و طبقه بندی 

جانوری آن خواهند بود .

 

                                           موجود زنده کشف شده در گرجستان - کوههای قفقاز

  عمق یا ژرفای یک غار در اصل اختلاف ارتفاع دهانه غار با پایین ترین نقطه قابل دسترسی آن غار

 می باشد . موضوع ارتفاع دهانه غار از سطح دریا در مطالعات گروه های مختلف نقش موثری دارد

 موجودات زنده موجود در غار پراو که دهانه آن در ارتفاع بیش از 3000 متر قرار دارد با موجودات زنده

 غار قلا پیکه  در دهلران ایلام با ارتفاع 365 متر از سطح دریا متفاوت است .

 یکی از آیتم های قابل ثبت در شناسنامه غار های کشور طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع دهانه

غار از سطح دریای آزاد می باشد. 

 

 

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 7 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

حوادث غار نوردی

  شاید اولین کسی که در حوادث غار نوردی دچار حادثه شد و ما را ترک کرد مرحوم اردوخانی

  باشد . ایشان در برنامه پیمایش غاری ( چاه غار ) در شیراز با حادثه مرگباری روبرو شد . در 

  زمان خود اردوخانی از بهترین کوه نوردان دوره بوده اند. 

  اگر نگاهی به آمار جان باختگان سالهای اخیر غارنوردی کشور داشته باشیم به نام هایی 

  همچون ویکتوریا کیانی راد ، امیر احمدی ، خلیل عبد نکویی و پرهام بوچانی وسعید امینی

  ثانی و... بر می خوریم . 

  که هر یک از کوه نوردان زبده ، سنگ نوردان آموزش دیده و غار نوردان مجرب بوده اند .

  از طرف دیگر ممکن است افراد محلی وکوه گردان غیر حرفه ای نیز به دلیل عدم آشنایی با فن

  غار نوردی دچار حادثه شوند .

  اگر بخواهیم غار های کشور را از نظر حادثه مورد بررسی قرار دهیم می توان آنها را به دو دسته

  تقسیم کرد . یک دسته غارهایی هستند که دسترسی به آنها راحت بوده و بدون نیاز به وسایل

  و تجهیزات فنی می توان به آنها وارد شد و پس از بازدید مجددا خارج شد غار خفاش در دهلران

  ایلام یکی از همین غار هاست .

  دسته دیگر غارهایی هستند که علاوه بر دالان و تالار دارای تعدادی چاه با عمق های متفاوت

  هستند و دسترسی به آنها فقط با تجهیزات کامل غارنوردی و آشنایی به فن غار نوردی امکان

  فرود و صعود برای غارنورد میسر می باشد . مانند غار پراو در کرمانشاه

 

                              قلا پیکه - دهلران - ایلام

   مستند " پنجمین قربانی " که کار حمل پیکر مرحوم بوچانی توسط غارنورد خوب کشور

   یوسف سورنی نیا به تصویر کشیده شده می تواند تا حدودی مسیر " غار پراو " را مشخص کند .

  مستند " زندگی در کسوف " کار فتح ا... امیری مستند ساز ارجمند و محقق ارزشمند غلامرضا

   ابدالی  در خصوص موجودات زنده غار خفاش می تواند مسایل و مشکلات غارهای افقی را

   مشخص کند.

   به نظر می رسد یکی از کارهایی که کارگروه غار نوردی استان جهت جلوگیری حوادث مرگبار در

   غارها می تواند انجام دهد شناسایی و دسته بندی غار ها از نظر مسیر پیمایش باشد .

نوشته شده در تاریخ جمعه 5 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

چگونگی تشکیل غارها

بطور کلی غار فضای زیر زمینی است با حداقل یک دهانه به خارج از پوسته که هیچگونه ابعاد

خاص و مشخصی ندارد و گاهی در داخل زمین قرار دارد و گاهی در دل صخره ها جا می گیرد .

غارها از نظر تقسیم بندی به دو دسته تقسیم می شوند .

 الف : غار های طبیعی

  ب : غارهای مصنوعی (دست کن )

 غار های طبیعی

 1- غار های بوجود آمده براثر نفوذ آبهای اسید دار در لایه های آهکی که معمولا 98 درصد غارها

     به همین صورت شکل گرفته اند .

 2- غارهای بوجود آمده بر اثر فرسایش امواج

 3_ غارهای آتشفشانی

 4- غارهای بادی 

 5- غارهای بوجود آمده بر اثر زلزله و چین خوردگی های لایه زمین 

 6_ غارهای یخی 

 

 

                        دهانه غار در روستای چشمه شیرین- بدره ایلام

 

    غارهای مصنوعی

  غارهایی هستند که توسط انسان بصورت حفره هایی در دل صخره ها بوجود آمده اند و معمولا

هدف اصلی از ساخت آنها عبارت است از :

  1- زندگی انسانها

  2- استفاده نظامی

  3- عبادتگاه

  4- معادن

    

  غار آهکی

   نفوذ آب اسیددار در لایه های آهکی زمین باعث بوجود آمدن این غار ها می شود و بر اثر

   رسوبگذاری آبهای فرو رو  غار سنگ بوجود می آید .

    استالاگتیت :بر اثر چکیدن آب و در سقف غار بوجود می آید واز جنس رسوبات کربنات

        کلسیم می باشد .

     استالاگمیت : براثر فرو افتادن قطرات آب در کف غار بوجود می آید و از جنس رسوبات کربنات

        کلسیم می باشد .

     فلاوستون: به رسوبات روی دیواره های شیبدار سطح صخره هاو دیواره غار گفته می شود و

      اغلب به شکل پرده های شفاف مواج و آبشارها مشاهده می گردد .

    حوض ریم استون :

     آبگیر های کوچکی است که در کف غار جمع می شود .

    

      رنگ رسوبات آهکی

  در صورتی که آب اسید دار هنگام عبور از لایه های آهکی با رگه هایی از فلزات و مواد معدنی

  دیگر برخورد کند مقداری از آن مواد را حل کرده و به همراه خود می برد و در هنگام رسوب گذاری

  بسته به جنس مواد و املاح حل شده به رنگهای جدیدی دیده می شود .مانند:

  رسوب آهک : سفید شیری

  رسوب گوگرد: زرد

  رسوب آهن: سیاه

  رسوب مس: سبز زنگاری

  رسوب گل رس: قرمز

  رسوب زغال سنگ: سیاه

  رسوب جیوه: نارنجی مایل به قرمز

      

      " فراموش نکنیم که هنگام ورود و بازدید از غار مواظب غار سنگها باشیم "

 

 

                             استالاگتیت - چشمه شیرین- بدره - ایلام

          برگرفته از طرح درس های بخش غارنوردی فدراسیون

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 2 اسفند 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

شناسایی علمی غار ها ی ایران

در کشور ما بیش از هزار غار تا بحال شناسایی شده اند که شاید در حدود ده درصد از آنها فقط

 از نظر ترسیم نقشه غار و موقعیت و در بعضی از موارد در خصوص یکی از خصوصیات و مشخصه

های علمی غار اقدام شده است .

ولی هیجگاه از لحاظ باستان شناسی ، جانور شناسی ، زمین شناسی ، انسان شناسی ،

آب شناسی و دیرینه شناسی مورد واکاوی علمی قرار نگرفته اند و چه بسا گنج های گرانبها و

کم نظیری از " هویت ملی ایرانیان " و بشر اولیه که در دل تاریک غارهای کشور پنهان مانده است

از کلیه دوستان کوه نورد وغار نورد تقاضا دارم در صورتی که در خصوص غار های استان ایلام

اطلاعاتی دارند که می تواند ما را در شناسایی هر چه بیشتر غارهای کشور کمک کند اطلاع

رسانی کنند .

  

                                       پدیده تعریق در سقف غار

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 30 بهمن 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

درس و کلاس در غار

وقتی حرف از درس و معلم وشاگرد می شود همیشه تخته و میز و نیمکت و... به ذهن آدم خطور

می کند . این دفعه کلاس درس در نزدیکی غار قلاپیکه در پای کوه اناران در محوطه جلوی دهانه

غار تشکیل شده بود .

دکتر کریمی استاد زمین شناسی دانشگاه مثل همیشه صمیمانه به سئوالات شاگردانش جواب

 می داد .  

  _ غارها چگونه بوجود آمده اند

 _ غار سنگ چگونه تشکیل شده است

 _ چرا رنگ رسوبات فرق می کند یکی زرد و یکی قرمز است

 _ چرا دمای درون غارها با دمای بیرون فرق می کند

 _ چگونه  آب در سنگ نفوذ می کند 

 و ده ها سئوال دیگر که دکتر با حوصله به تک تک آنها پاسخ می داد و هر سئوال وجوابی باعث

 شناخت بیشتر شاگردان می شد

 

 

 محیط کلاس هم جالب بود روی زمین کنار تخته سنگی و سکوت بود و شنیدن حرفهایی از رنگ

 دیگر ریم استون ، فلاوستون ، مروارید غار  و هر کدام از این کلمات سئوالی را بدنبال داشت.

 شاگردان هم بنوعی دیدنی بودند . تعدادی از آنها خود استاد دانشگاه ودبیر و معلم بودند و کلی

شاگرد داشتند ولی امروز سر کلاس درس ، روی زمین با دفتر چه ای ساده  آنچه را که می شنیدند

یاد داشت می کردند . وتازه میدانستند در مورد غار کم می دانند و چقدر سخت است سر کلاس

نشستن و بازیگوشی نکردن و  گوش دادن هم عالمی دارد .

 


 
 

نوشته شده در تاریخ جمعه 28 بهمن 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()

موجودات زنده در غار ها

جهان زیر زمین بصورت بیابانی فاقد موجود زنده نیست . برای کسانی که بخواهند آنها را مشاهده

کنند گونه های بسیاری در دسترس قرار می گیرد . از هر نوع جاندارانی که در خارج غار ها زندگی

می کنند می توان تغییر شکل یافته آن را در غار ها پیدا کرد .پستانداران ، حشرات ، خزندگان ،

ماهیها و ... از جمله این حیوانات هستند .

بطور کلی جانداران زیر زمینی به دو دسته تقسیم می شوند :

- جانوران

- گیاهان

 

جانوران در غار

  جانوران موجود در غار را به چهار دسته تقسیم می کنند : 

 1-  غار زیان : این موجودات کاملا در زیرزمین زندگی می کنند و تولید مثل و مرگ ومیر آنها نیز در

   غارها اتفاق می افتد و برای تغذیه ممکن است از بقایای یکدیگرو یا باکتریهای موجود در غار

    استفاده کنند  برای نمونه می توان به موجودات زیر اشاره کرد :

   - سوسک

 - بندپایان

 - انواع سخت پوستان

 - ماهی و میگوی کور

 - کرم های پهن

 2- غار زیان انتخابی

 این دسته از موجودات غار را انتخاب می کنند یعنی می توانند زندگی شان رادر فضاهای تاریک

 و خنک و مرطوب خارج غار یا در صورت وجود غذای کافی در غار بگذرانند مانند :

 - جیر جیرکها

 - هزار پا

 - عنکبوتها

 - حلزون ها

 - کرم های بند بند

 3- غار زیان مامنی

 این دسته از موجودات قادر به تکمیل حیات خویش در درون غار نیستند و جهت تغذیه و شکار باید

از غار خارج شوند  مانند :

- خفاشها

 - مگسها

 - پشه ها

 - موش ها

 4- غار زیان اتفاقی

 این دسته از موجودات بر حسب نیازهای مقطعی محیط غار را انتخاب می کنند و فقط گاهگاهی

 وارد غار می شوند و معمولا در مرز تاریکی غار زندگی می کنند و در حقیقت جهت در امان بودن از

گزند برف و باران و گرما وسرما به غار پناه می برند مانند : خرس و روباه و قورباغه  و راکون و در

بعضی مواقع انسان

 

 گیاهان

 بطور کلی بعلت نا مناسب بودن شرایط زیستی گیاه از نظر نور و رطوبت فقط گیاهان خاصی

 میتوانندخود را در چنین محیطی سازگار سازند و معمولا دو نوع گیاه فقط قدرت هماهنگی در این

محیط را دارا هستند قارچ ها و باکتری ها       ( بر گرقته از طرح درس بخش غار نوردی فدراسیون )

 

نوشته شده در تاریخ جمعه 28 بهمن 1390    | توسط: جمشید واحدى    |    | نظرات()